Om uw familielid te helpen een woonzorgcentrum te vinden dat aansluit bij zijn of haar behoeften, is het belangrijk om de mate van hulpbehoevendheid vast te stellen. In België wordt deze hulpbehoevendheid beoordeeld aan de hand van precieze criteria die in de Katzschaal zijn vastgelegd. Wat is de Katzschaal? Hoe werkt deze beoordeling? Welke stappen moet u ondernemen?
.jpg)
Hoe wordt de zorgbehoefte gemeten?
Gids van woonzorgcentra in Vlaanderen
De Katz-schaal werd ontwikkeld in 1970 en wordt vandaag nog steeds gebruikt om de mate van hulpbehoevendheid van een persoon te beoordelen. Het is een beoordelingsinstrument dat helpt om vast te stellen hoeveel ondersteuning iemand nodig heeft bij dagelijkse activiteiten.
Op basis van deze evaluatie kunnen zorgverleners bepalen welke zorg en begeleiding nodig zijn. De schaal richt zich op zes basisactiviteiten van het dagelijks leven.
Dagelijkse activiteiten die worden geëvalueerd
De Katz-schaal onderzoekt de mate waarin een persoon zelfstandig de volgende handelingen kan uitvoeren:
-
zich wassen
-
zich aankleden
-
zich verplaatsen
-
naar het toilet gaan
-
continentie behouden
-
zelfstandig eten
Het beoordelingsformulier wordt ingevuld door een arts of verpleegkundige. Daarna wordt het doorgestuurd naar de adviserend arts van het ziekenfonds. Deze beoordeling kan onder andere gebruikt worden om zorgvergoedingen en bepaalde financiële tussenkomsten te bepalen.
Beoordelingscriteria van de Katz-schaal
De Katz-schaal bestaat uit zes criteria die elk een score krijgen van 1 tot 4, afhankelijk van de mate van zelfstandigheid.
| Criteria | 1 | 2 | 3 | 4 |
|---|---|---|---|---|
| Zich wassen | Volledig zelfstandig | Hulp nodig boven of onder de gordel | Hulp nodig boven én onder de gordel | Volledig afhankelijk |
| Aankleden | Volledig zelfstandig | Gedeeltelijke hulp nodig | Hulp nodig voor boven- en onderkleding | Volledig afhankelijk |
| Transfer en verplaatsingen | Volledig zelfstandig zonder hulpmiddelen | Zelfstandig met hulpmiddelen | Hulp van derden nodig | Volledig afhankelijk |
| Toiletbezoek | Volledig zelfstandig | Hulp nodig voor één handeling | Hulp nodig voor twee handelingen | Volledig afhankelijk |
| Continentie | Volledig continent | Af en toe incontinent | Regelmatig incontinent | Volledig incontinent |
| Eten | Zelfstandig eten | Voorbereiding nodig | Gedeeltelijke hulp nodig | Volledig afhankelijk |
Word het dagelijkse leven moeilijker door verlies van zelfstandigheid?
Wanneer dagelijkse handelingen moeilijker worden voor een oudere persoon, kan het nuttig zijn om passende oplossingen te overwegen. Het begrijpen van het niveau van zelfstandigheid, het vergelijken van woonzorgcentra en het vinden van een geschikte plaats vraagt vaak duidelijke begeleiding. Rusthuizen Plus helpt u bij het zoeken naar een rusthuis in België dat aansluit bij de zorgbehoeften van de senior.
Een rusthuis vindenGratis dienst • Zonder verplichting
Daarnaast wordt ook nagegaan of een persoon gedesoriënteerd is in tijd en ruimte, wat kan wijzen op cognitieve problemen zoals dementie.
De verschillende categorieën van zorgbehoevendheid
Op basis van de Katz-schaal worden bewoners ingedeeld in verschillende categorieën.
| Categorie | Beschrijving |
|---|---|
| Categorie 0 | Volledig zelfstandig, zowel lichamelijk als geestelijk. |
| Categorie A | Hulp nodig bij wassen en aankleden of mentale desoriëntatie maar lichamelijk zelfstandig. |
| Categorie B | Hulp nodig bij wassen, aankleden, verplaatsingen en toiletgebruik. |
| Categorie C | Sterk zorgafhankelijk, vaak incontinent of hulp nodig bij eten. |
| Categorie C dement | Zelfde zorgniveau als categorie C maar met cognitieve problemen zoals dementie. |
Wat meet de Katzschaal bij bewoners van een woonzorgcentrum?
| Activiteit van het dagelijks leven | Wat wordt beoordeeld? | Impact op zorgniveau in het woonzorgcentrum |
|---|---|---|
| Wassen en persoonlijke hygiëne | Vermogen van de persoon om zichzelf te wassen en dagelijkse hygiëne uit te voeren | Bepaalt of gedeeltelijke of volledige hulp van zorgpersoneel nodig is |
| Aankleden | Capaciteit om zelfstandig kleren aan en uit te doen | Helpt het zorgteam het niveau van dagelijkse ondersteuning te bepalen |
| Mobiliteit | Vermogen om zich te verplaatsen in de kamer of in het woonzorgcentrum | Beïnvloedt de nood aan hulpmiddelen of begeleiding |
| Toiletgebruik | Zelfstandigheid bij het gebruik van het toilet | Bepaalt of er hulp of aangepaste infrastructuur nodig is |
| Eten | Vermogen om zelfstandig te eten en te drinken | Helpt te bepalen of ondersteuning bij maaltijden nodig is |
| Continentiestatus | Controle over blaas- en darmfuncties | Belangrijk criterium voor het bepalen van zorgbehoefte |
Waarom is de Katz-schaal belangrijk voor rusthuizen?
De Katz-schaal speelt een belangrijke rol in de organisatie en financiering van zorg in Belgische woonzorgcentra. Het RIZIV gebruikt deze beoordeling om te bepalen hoeveel ondersteuning een rusthuis ontvangt voor de zorg van bewoners.
Woonzorgcentra krijgen namelijk een vergoeding op basis van de zorgbehoefte van hun bewoners. Daarom moeten zij voor elke bewoner kunnen aantonen tot welke categorie van hulpbehoevendheid deze behoort.
Een rusthuis kiezen op basis van de zorgbehoefte
Wanneer u een rusthuis of woonzorgcentrum zoekt, is het belangrijk om rekening te houden met de mate van zorgbehoefte van uw familielid. Niet alle woonzorgcentra beschikken over dezelfde infrastructuur of personeelsbezetting.
Sommige instellingen zijn bijvoorbeeld beter uitgerust om bewoners met categorie B of C te begeleiden. Zij beschikken vaak over meer verpleegkundig personeel en aangepaste medische voorzieningen.
Voor ouderen met dementie bestaan er gespecialiseerde afdelingen, zoals beschermde afdelingen of Alzheimer-units. Deze afdelingen bieden aangepaste zorg, veilige ruimtes en activiteiten die afgestemd zijn op bewoners met cognitieve problemen.
Door rekening te houden met de Katz-schaal en de specifieke behoeften van uw familielid, kunt u een zorginstelling kiezen die de best mogelijke ondersteuning biedt.
Hulp nodig bij het vinden van een rusthuis?
Rusthuizen Plus biedt gratis en persoonlijk advies om u te helpen een woonzorgcentrum te vinden dat past bij uw zorgbehoeften, budget en gewenste locatie in Vlaanderen.
Bel ons op 03 386 10 97 en ontvang vandaag nog begeleiding van onze experts.
Heeft u een rusthuis nodig voor uzelf of uw dierbare?
Verklaring Franse gegevensbeschermingsautoriteit (CNIL) nr. 141035
